Kopiec niepodległości.

Związek Legionistów Polskich w 1934 r. wystąpił z inicjatywą usypania Kopca Niepodległości Marszałka Józefa Piłsudskiego upamiętniającego 20. rocznicę wymarszu I Kompanii Kadrowej z Krakowa. Powołany został komitet na czele z Walerym Sławkiem, na miejsce wybrano wzniesienie Sowiniec w Lasku Wolskim w Krakowie. Uroczyste położenie kamienia węgielnego odbyło się 6 sierpnia 1934 r.

sypanie kopca 1935_1.jpg

Po śmierci Marszałka, 12 maja 1935 r., prace nabrały tępa. W zbiórkę pieniędzy i budowę kopca włączyły się organizacje kombatanckie, społeczne, stowarzyszenia i osoby prywatne. Akcja przybrała charakter ogólnopolski i od czerwca 1935 r. koordynował ją Naczelny Komitet Uczczenia Pamięci Józefa Piłsudskiego, któremu przewodniczył prezydent Ignacy Mościcki. Kopiec Niepodległości miał symbolizować drogę narodu ku niepodległości, stąd na jego budowę sprowadzano ziemię z pól bitewnych, na których walczyli Polacy od czasów konfederacji barskiej aż po okres I wojny światowej i wojny Polski z Rosją bolszewicką. Ziemia przywożona była w urnach, które często przybierały artystyczne formy i uroczyście składana. Mogiła Mogił, Pomnik-Symbol miał być wyrazem czci dla Piłsudskiego i dumy z odzyskanej niepodległości. Budowę Kopca Niepodległości im. Józefa Piłsudskiego zakończono 9 lipca 1937 r. Zajął powierzchnię 0,76 ha i wznosił się na wysokość 35 m, średnica podstawy wynosiła 111 m. Szczyt wieńczył granitowy głaz z wyrytym krzyżem legionowym. Do 1939 r. w Kopcu złożono ziemię z ponad 3600 miejsc.large_kopiec obecnie.jpg

W 1941 r., w czasie okupacji niemieckiej Hans Frank, generalny gubernator wydał rozkaz zrównania z ziemią kopców Kościuszki i Piłsudskiego, jednak do końca wojny Niemcy nie zdołali tego zrealizować. Symbolika Kopca Niepodległości Józefa Piłsudskiego nie odpowiadała również władzy komunistycznej, celowo zalesiono jego zbocza, co doprowadziło do licznych osunięć i erozji. Za pomocą czołgu, ze szczytu Kopca usunięto również granitowy głaz. Kopiec stopniowo znikał z krajobrazu Krakowa. Wielu mieszkańców miasta wywodzących się ze środowisk legionowych, pamiętających budowę Kopca, nie godziło się na taką dewastację. Pisali listy, memoriały i na własną rękę podejmowali doraźne działania ratujące Kopiec. Pozytywne zmiany przyniósł dopiero początek lat 80. 23 czerwca 1980 r. przy Towarzystwie Miłośników Historii i Zabytków Krakowa powstał Komitet Opieki nad Kopcem Józefa Piłsudskiego. Do 1990 r. Komitet pracował tylko siłami społecznymi. Uroczyste poświęcenie wyremontowanego Kopca i odsłonięcie repliki pamiątkowego głazu odbyło się 10 listopada 1991 r.